Inclusief? We doen alsof!

Door: Naomi
Er zijn van die momenten die me raken, niet omdat ze groot of spectaculair zijn, maar juist omdat ze laten zien hoe ver we nog verwijderd zijn van échte inclusie.

Wat mij frustreert, is dat zodra mensen ons zoontje Reza zien – een vrolijk, slim jongetje van zeven dat vol zelfvertrouwen in zijn rolstoel zit – ze hem meteen onderschatten. Alsof zijn wielen iets zeggen over zijn verstand.

Reza heeft zijn rolstoel volledig geaccepteerd. Hij voelt zich er goed in, beweegt er soepel mee, en danst er zelfs mee. Hij straalt! En toch... zodra hij ergens binnenrijdt, zie ik het gebeuren: de blikken, het medelijden, het ongemakkelijke glimlachje. Mensen kijken niet naar hém, maar naar de rolstoel.

Laatst waren we bij de minidisco op het vakantiepark waar we verblijven tijdens onze verbouwing. Reza genoot zichtbaar en deed vol enthousiasme mee. Zijn gezicht straalde, zijn rolstoel draaide soepel over de dansvloer, hij zat er helemaal in!
Ik merkte dat veel mensen keken, alle ogen leken even op hem gericht. Op een gegeven moment vroeg een andere ouder: "Goh, en gaat hij ook al naar school of naar dagbesteding?"

Het "ook al" klonk alsof school bijna te hoog gegrepen zou zijn.
En "dagbesteding" erachteraan... alsof dat het meest voor de hand liggende alternatief is.
Zonder het te beseffen, liet ze precies zien hoe snel mensen oordelen als ze een kind in een rolstoel zien.

Alsof het een van de twee móét zijn. Alsof elk kind in een rolstoel automatisch ook verstandelijk beperkt is.
Ik antwoordde trots: "Ja hoor, hij zit al in groep 4!"
De blik die ik toen kreeg, sprak boekdelen. Alsof ze even niet wist wat ze met dat antwoord aan moest. Daarna zei ze niets meer. 

En dit gebeurt vaker. Mensen kijken vaak met een soort medelijden naar Reza, alsof hij zielig is. Kinderen staren, en eerlijk gezegd, volwassenen doen dat net zo goed!
Inclusie? We hebben het er graag over, maar in de praktijk zijn we er nog lang niet.

Er zijn maar weinig kinderen die zomaar met Reza willen spelen. Misschien vinden ze het spannend. Misschien weten ze niet goed hoe. Maar voor Reza, die enig kind is, betekent dat nog meer alleen spelen. Nog meer opvallen.

Dus ja, mensen, besef dit eens.
Echte inclusie gaat niet over stoere woorden of mooie campagnes. Het gaat over zien wie iemand écht is. Voorbij de rolstoel, voorbij het uiterlijk.

Reza ís niet zijn beperking. Hij is een kind dat lacht, leert, grapjes maakt, danst en volop leeft.
Hij verdient niet jullie medelijden.
Hij verdient jullie open blik.

En als ik iets mag meegeven aan andere ouders:
Laat je kind niet staren, maar laat het vragen stellen.
Zeg gerust: "Ga maar eens hallo zeggen, vraag maar wie hij is."
Laat je kind zien dat Reza, en al die andere kinderen in een rolstoel, gewoon kinderen zijn. Nieuwsgierig, slim, grappig, soms verlegen, soms ondeugend. Net als die van jullie.

Want pas als we dáár beginnen, bij het leren kijken zonder vooroordelen, dan pas zijn we écht inclusief.

---